GemNews

Tất cả bài · Bài viết

Amazon lên kế hoạch xây World Product Graph để kiểm soát dữ liệu sản phẩm trong cuộc đua AI shopping

Amazon đang cân nhắc xây dựng một cơ sở dữ liệu bao phủ gần như mọi sản phẩm được bán trên internet, kể cả những mặt hàng không có trong kho hàng của chính Amazon. Mục tiêu không đơn thuần là mở rộng danh mục sản phẩm.

Tác giả Janie Nguyen · · 13 phút đọc

Chia sẻ: WhatsApp · Telegram · X · Facebook · LinkedIn · Email

Amazon muốn người mua và các AI shopping agent có thể nghiên cứu, so sánh sản phẩm mà không cần rời khỏi nền tảng.

Sáng kiến này có tên World Product Graph. Theo tài liệu hoạch định nội bộ mà Reuters tiếp cận, dự án có thể giúp Amazon thu hẹp khoảng cách với Google trong hoạt động khám phá sản phẩm, cải thiện trợ lý mua sắm AI của chính mình và khiến các AI shopping agent khác phụ thuộc nhiều hơn vào dữ liệu sản phẩm của Amazon.

Tuy nhiên, kế hoạch vẫn chưa được xác nhận. Amazon cho biết tài liệu đã lỗi thời và không nhất thiết phản ánh định hướng hiện tại của công ty.

Amazon thắng ở khâu mua hàng, nhưng Google vẫn dẫn đầu ở khâu tìm hiểu

Hai nhóm số liệu cho thấy khoảng trống mà Amazon muốn lấp đầy.

Theo báo cáo nghiên cứu năm 2025 của Morgan Stanley được Reuters dẫn lại, 57% người mua sắm trực tuyến bắt đầu tìm hiểu sản phẩm trên Google, trong khi tỷ lệ này ở Amazon chỉ là 16%.

Nhưng khi người mua đã biết chính xác sản phẩm mình muốn mua, cán cân lại đảo chiều:

  • Amazon: 41%
  • Google: 23%
  • Walmart: 18%

Nguồn: Reuters, ngày 13/11/2026

Sự khác biệt này rất đáng chú ý.

Amazon đã là điểm đến quan trọng khi người mua có sẵn ý định mua một sản phẩm cụ thể. Nhưng khi cần tìm hiểu một ngành hàng, so sánh các lựa chọn hoặc xác định sản phẩm nào phù hợp với nhu cầu, họ thường rời Amazon để tìm đến Google, website thương hiệu, trang đánh giá và các cộng đồng trực tuyến.

Tài liệu nội bộ của Amazon thừa nhận trực tiếp vấn đề này:

Amazon không thể trở thành điểm đến hàng đầu cho mọi nhu cầu mua sắm nếu khách hàng vẫn phải rời nền tảng để nghiên cứu mối quan hệ giữa các sản phẩm trên Google, website thương hiệu và các trang đánh giá.

World Product Graph được đề xuất để giải quyết khoảng trống đó. Thay vì chờ người mua nghiên cứu ở nơi khác rồi quay lại, Amazon muốn cung cấp ngay những thông tin cần thiết để họ đưa ra quyết định.

World Product Graph sẽ thu thập những dữ liệu gì?

Theo tài liệu nội bộ, cơ sở dữ liệu này dự kiến kết hợp hai nguồn thông tin:

  • Dữ liệu do thương hiệu cung cấp: Các công ty sẽ liên tục gửi thông tin sản phẩm có cấu trúc cho Amazon.
  • Dữ liệu từ website nhà bán lẻ: Amazon chủ động thu thập thông tin sản phẩm từ website của các nhà bán lẻ khác.

Tài liệu nêu tên Coca-Cola và Bayer là những doanh nghiệp đã đồng ý cung cấp dữ liệu. Amazon cũng tổ chức một cuộc gặp cấp CEO với Procter & Gamble để thảo luận về chương trình thử nghiệm.

Dự án thuộc bộ phận Selection & Catalog Systems của Amazon, được tổ chức dưới sự phụ trách của Robert Tekiela, một phó chủ tịch trong bộ phận này.

Điểm đáng chú ý là Amazon không chỉ muốn thu thập tên sản phẩm, mô tả và giá bán. Công ty muốn hiểu mối liên hệ giữa các sản phẩm với nhau.

Nhờ đó, người mua có thể xác định chính xác hơn phiên bản mới nhất của một chiếc máy hút bụi hoặc máy tính bảng, so sánh các phiên bản khác nhau, hay tìm sản phẩm thay thế dựa trên sở thích và lịch sử mua sắm.

Kế hoạch này cũng phát triển từ những sáng kiến Amazon đã có, chẳng hạn Shop Direct. Tính năng này cho phép người mua khám phá sản phẩm được bán trên website bên ngoài và mua hàng thông qua Amazon với vai trò trung gian.

Nói cách khác, Amazon không còn muốn chỉ là nơi tìm kiếm những sản phẩm mình trực tiếp bán. Họ muốn trở thành nơi người mua tìm hiểu toàn bộ thị trường sản phẩm.

AI shopping agent khiến cuộc đua giành quyền kiểm soát khâu tra cứu trở nên cấp thiết

World Product Graph cũng nhằm giải quyết những vấn đề trong chính trải nghiệm mua sắm AI của Amazon.

Theo tài liệu nội bộ, nhiều câu trả lời của Rufus, trợ lý mua sắm AI của Amazon, còn sai lệch về mặt dữ kiện hoặc thiếu thông tin. Tài liệu cũng đề cập chi phí vận hành hệ thống ở mức cao.

Con số được ghi trong tài liệu là khoảng 83 triệu lượt tìm kiếm Rufus mỗi tuần. Amazon phản hồi rằng số liệu sử dụng này đã lỗi thời đáng kể và cho biết hệ thống Alexa for Shopping có độ chính xác khoảng 97% trên toàn cầu.

Hai bên đưa ra những đánh giá khác nhau về số liệu, nhưng vấn đề cốt lõi vẫn còn nguyên: một trợ lý mua sắm AI chỉ hữu ích khi có thể tiếp cận nguồn thông tin sản phẩm đủ chính xác và đầy đủ.

CEO Andy Jassy từng công khai giảm nhẹ mức độ đe dọa trước mắt từ các AI shopping agent bên thứ ba. Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý III, ông cho rằng hiện chưa có nhiều khách hàng mua sắm thông qua những công cụ này và hoạt động quảng cáo của Amazon cũng chưa chịu ảnh hưởng đáng kể.

Tuy nhiên, tài liệu nội bộ lại cho thấy một mối lo khác.

Nếu một AI agent bên ngoài có thể nghiên cứu sản phẩm trên toàn internet rồi điều hướng người mua đến website của đối thủ, Amazon có nguy cơ mất cả mối quan hệ với khách hàng lẫn cơ hội quảng cáo phát sinh từ quá trình khám phá sản phẩm.

Muse của Meta là ví dụ cho thấy thị trường này đang phát triển nhanh đến mức nào. Reuters đưa tin Muse đã thu hút hơn 10 triệu người dùng tại Mỹ và Canada kể từ khi ra mắt vào tháng 9.

Amazon cũng đã chặn Muse truy cập website bán lẻ của mình.

Cuộc cạnh tranh lúc này không còn đơn thuần là người mua thanh toán ở nền tảng nào. Vấn đề ngày càng nằm ở việc nền tảng nào cung cấp thông tin định hình quyết định mua hàng.

Amazon chặn agent bên ngoài, nhưng lại muốn thu thập dữ liệu từ website đối thủ

Ở đây xuất hiện một nghịch lý đáng chú ý.

Một mặt, Amazon hạn chế các AI shopping agent bên ngoài truy cập website của mình. Mặt khác, World Product Graph lại dự kiến sử dụng dữ liệu sản phẩm thu thập từ website của những nhà bán lẻ khác.

Sự đối lập này thể hiện rõ hơn trong tháng 11.

Theo Juozas Kaziukėnas, nhà sáng lập Marketplace Pulse, sau khi Amazon chặn Muse, Meta đã bổ sung hai chỉ dẫn vào kỹ năng mua sắm của Muse:

  • "Do not search Amazon": Không tìm kiếm trên Amazon.
  • "Leave out Amazon unless the user asks for it": Không đưa Amazon vào kết quả trừ khi người dùng yêu cầu.

Nguồn: Shopifreaks, dẫn thông tin từ Juozas Kaziukėnas

Đây không phải lần đầu Amazon xung đột với các AI shopping agent bên thứ ba.

Tháng 11/2025, Amazon khởi kiện Perplexity liên quan đến trình duyệt Comet và tính năng mua sắm bằng AI agent. Amazon cáo buộc công cụ này truy cập tài khoản khách hàng khi chưa được phép và ngụy trang hoạt động tự động thành hành vi duyệt web của con người.

Perplexity bác bỏ các cáo buộc, đồng thời cho rằng Amazon đang hạn chế quyền lựa chọn của người tiêu dùng.

Nguồn: Reuters, ngày 04/11/2025

Kế hoạch World Product Graph còn đặt ra một câu hỏi khác: Amazon sẽ tiếp cận dữ liệu sản phẩm của các nhà bán lẻ cạnh tranh bằng cách nào?

Reuters chưa xác định được Amazon dự định thu thập dữ liệu từ các website khác ra sao, cũng như liệu công ty có cần xin phép trong mọi trường hợp hay không.

Đây là một khác biệt quan trọng. Thu thập thông tin sản phẩm công khai, truy cập dữ liệu bị hạn chế và nhận dữ liệu có cấu trúc do thương hiệu cung cấp là những phương thức khác nhau, với các yêu cầu kỹ thuật và hệ quả pháp lý khác nhau.

Hiện tài liệu nội bộ chưa cung cấp đủ chi tiết để xác định Amazon sẽ sử dụng phương thức nào.

World Product Graph có thực sự được triển khai?

Có những dấu hiệu cho thấy Amazon nghiêm túc xem xét dự án, nhưng chưa có cơ sở để coi đây là một sản phẩm chắc chắn sẽ ra mắt.

Tài liệu Reuters tiếp cận thuộc dạng PR/FAQ nội bộ của Amazon. Đây là định dạng tài liệu dùng để trình bày lý do, giá trị thương mại và phương án phát triển cho một sản phẩm tiềm năng. Không phải PR/FAQ nào cũng dẫn đến một sản phẩm được phát hành chính thức.

Reuters chưa thể xác nhận World Product Graph có được triển khai hay không, cũng như thời điểm cụ thể. Ngày 01/10/2027 trong tài liệu chỉ là mốc phát hành kỳ vọng, không phải lịch ra mắt đã được xác nhận.

Amazon cho biết tài liệu đã lỗi thời và các tài liệu ở giai đoạn brainstorm không nhất thiết phản ánh kế hoạch hiện tại. Những người am hiểu dự án cũng nói với Reuters rằng kế hoạch có thể được điều chỉnh hoặc hủy bỏ vì lý do tài chính hay những yếu tố khác.

Những dấu hiệu đáng theo dõi tiếp theo là liệu có thêm thương hiệu tham gia cung cấp dữ liệu, Amazon có công bố chính sách thu thập dữ liệu rõ ràng hơn và dự án có được tích hợp sâu hơn vào các sản phẩm mua sắm, AI hiện có hay không.

Hiện tại, World Product Graph vẫn là một đề xuất, chưa phải sản phẩm đã được triển khai.

Nhưng định hướng chiến lược đã khá rõ ràng: Amazon không chỉ muốn kiểm soát giao dịch mua bán. Họ muốn kiểm soát cả nguồn thông tin mà người mua sử dụng để quyết định nên mua sản phẩm nào.

Nguồn · 4 · reuters.com, theverge.com, shopifreaks.com

Hỏi tiếp AI

  1. Nên sắp xếp dữ liệu sản phẩm trên Shopify thế nào để AI shopping agent hiểu phụ kiện tương thích và hàng thay thế?
  2. Làm sao biết trong Shopify Analytics có bao nhiêu khách vào store từ AI shopping agent như Muse của Meta hay ChatGPT?
  3. Shop Direct của Amazon chọn sản phẩm từ website thương hiệu nào để hiển thị, và thương hiệu có được từ chối không?
  4. Ở Việt Nam, Shopee, Lazada hay TikTok Shop đã có trợ lý mua sắm AI giống Rufus của Amazon chưa?
  5. Công cụ nào đẩy được danh mục sản phẩm Shopify dạng dữ liệu có cấu trúc sang ChatGPT, Perplexity hay Google?

Bàn luận trên GemCommunity