GemNews

Tất cả bài · Bài viết

Ba làn sóng công việc sau BFCM: Hỏi đơn, trả hàng và chargeback

Black Friday năm 2026 diễn ra vào ngày 27/11, tiếp theo là Cyber Monday vào ngày 30/11. Nhưng với nhiều Shopify merchant, mùa cao điểm không kết thúc khi chương trình giảm giá dừng lại.

Tác giả Janie Nguyen · · 8 phút đọc

Chia sẻ: WhatsApp · Telegram · X · Facebook · LinkedIn · Email

Nó bắt đầu xuất hiện trong hộp thư hỗ trợ.

Một khách hàng hỏi đơn hàng đang ở đâu. Người khác muốn trả lại món quà vừa mua. Một người nữa báo rằng kiện hàng chưa được giao tới. Từng câu hỏi riêng lẻ đều khá đơn giản. Nhưng khi xuất hiện liên tục, chúng tạo thành một đợt công việc thứ hai, kéo dài từ đầu tháng 12 sang tháng 1, sau khi dashboard doanh thu đã kết thúc giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất.

Atiqur Rahman Jason gọi đây là vấn đề ngày 2/12 (The December 2nd problem): chi phí vận hành phát sinh sau BFCM mà nhiều merchant chưa tính đến khi lập kế hoạch cho mùa sale.

Vấn đề ngày 2/12 xoay quanh ba câu hỏi

Đợt đầu tiên thường bắt đầu bằng một câu hỏi rất quen thuộc: đơn hàng của tôi đang ở đâu?

Trong một thảo luận trên Shopify Community ngày 14/11, một người xây dựng công cụ hỗ trợ cho Shopify store mô tả hộp thư đầy lên chỉ sau một đêm với ba câu hỏi lặp lại:

  • Đơn hàng của tôi đang ở đâu?
  • Tôi muốn trả hàng thì làm thế nào?
  • Bao giờ đơn hàng được giao tới?

Đến sáng hôm sau, một số khách hàng đã mở tranh chấp thanh toán hoặc chuyển sang mua hàng ở nơi khác. Xem thảo luận trên Shopify Community.

Đây không phải một quan sát đơn lẻ. Trong bài viết của Tapuwa Makani, trạng thái đơn hàng, chính sách trả hàng và thời gian giao cũng được xác định là những chủ đề thường xuyên xuất hiện trong yêu cầu hỗ trợ mùa Black Friday.

Vấn đề không nằm ở độ phức tạp của những câu hỏi này. Vấn đề nằm ở tần suất lặp lại và thời điểm chúng xuất hiện.

Với một store chỉ có một hoặc hai người xử lý vận hành, mỗi yêu cầu kiểm tra mã vận đơn đều lấy đi thời gian dành cho việc xử lý đơn trễ, sự cố giao hàng và những vấn đề cần can thiệp trực tiếp.

Và hộp thư chỉ là điểm khởi đầu. Hàng trả về và tranh chấp thanh toán có thể tiếp tục xuất hiện nhiều tuần sau khi đợt hỗ trợ đầu tiên đã qua.

Sau ngày 27/11, từng đợt công việc sẽ xuất hiện khi nào?

Tải vận hành hậu BFCM không đến cùng một lúc. Nó tăng lên theo từng giai đoạn.

27/11 đến 30/11: Đỉnh điểm đơn hàng

Black Friday và Cyber Monday tạo ra lượng đơn hàng tập trung trong thời gian ngắn. Ưu tiên lúc này là hoàn tất đơn, thông báo kỳ vọng giao hàng và đảm bảo khách có thể theo dõi kiện hàng.

Từ 1/12 đến những tuần đầu tháng 12: Làn sóng WISMO

WISMO là viết tắt của "Where Is My Order?", tức câu hỏi khách hàng muốn biết đơn hàng đang ở đâu.

Khi khách bắt đầu chờ nhận hàng, những yêu cầu kiểm tra trạng thái vận chuyển và thời gian giao dự kiến trở nên phổ biến hơn.

Thảo luận trên Shopify Community ngày 14/11 đã mô tả đúng tình huống này. Tuy nhiên, cần lưu ý đây là quan sát từ người trong ngành, không phải khảo sát đại diện cho toàn bộ Shopify merchant.

Giữa tháng 12 đến tháng 1: Trả hàng và tranh chấp thanh toán

Tác động tài chính thường xuất hiện muộn hơn các câu hỏi hỗ trợ.

Theo nghiên cứu của Chargeflow Data Lab, phân tích khoảng 3,03 triệu tranh chấp từ 14.500 tài khoản merchant trong ba mùa cao điểm:

  • 34,7% chargeback trong dịp Black Friday 2025 thuộc nhóm "không nhận được hàng", so với 19,9% trong tuần giao dịch thông thường.
  • Tranh chấp "không nhận được hàng" xuất hiện điển hình 23 ngày sau khi đặt đơn.
  • Merchant có bằng chứng tốt thắng những tranh chấp này với tần suất cao gấp khoảng 1,5 lần so với trường hợp không có bằng chứng tốt.

Khoảng trễ 23 ngày có ý nghĩa đặc biệt. Một đơn hàng đặt vào Black Friday có thể phát sinh tranh chấp giao hàng ngay trước Giáng sinh, khi store đã bắt đầu xử lý một đợt đơn hàng mới.

Nhưng tranh chấp giao hàng chưa phải điểm cuối của dòng thời gian.

Trong báo cáo tiếp theo, Holiday Chargebacks Peaked in January, Chargeflow cho biết thời gian trung vị từ ngày đặt hàng đến khi phát sinh tranh chấp, tính trên tất cả các loại tranh chấp của đơn Black Friday 2025, là 25 ngày. 90% tranh chấp được gửi trong vòng 64 ngày.

Đáng chú ý hơn, trong cả hai mùa 2024–2025 và 2025–2026 được nghiên cứu, số tranh chấp được gửi trung bình mỗi ngày trong tháng 1 cao gấp khoảng 1,4 lần tháng 11.

Điều đó có nghĩa là áp lực vận hành và tài chính từ BFCM có thể kéo dài sâu sang năm mới, thay vì kết thúc ngay sau Giáng sinh.

Có một điểm cần phân biệt khi đọc số liệu: 34,7% là tỷ trọng trong tổng số chargeback, không phải tỷ lệ đơn hàng bị tranh chấp. Không có nghĩa cứ ba đơn Black Friday thì sẽ có một đơn phát sinh chargeback.

Việc tranh chấp giao hàng tăng cũng không đồng nghĩa gian lận tăng. Trong cùng bộ dữ liệu năm 2025, tỷ trọng tranh chấp được phân loại là gian lận thực tế giảm từ 37,8% xuống 27,2% trong dịp Black Friday.

Vì vậy, bằng chứng giao hàng rất quan trọng. Merchant cần chứng minh được điều gì đã xảy ra với đơn hàng, thay vì mặc định mọi khiếu nại không nhận được hàng đều là gian lận.

Trả lời ba câu hỏi trước ngày 27/11

Store nhỏ không nhất thiết phải có một đội customer support lớn để giảm lượng yêu cầu lặp lại. Điều quan trọng là đưa những thông tin khách cần tìm đến đúng nơi, trước khi họ phải gửi câu hỏi.

Có ba việc nên hoàn thành trước BFCM.

1. Công khai hạn trả hàng mùa lễ

Đừng bắt khách hàng phải tìm qua nhiều trang mới biết món quà họ mua có thể được trả lại sau Giáng sinh hay không.

Everlane là một ví dụ đáng tham khảo. Trong chính sách trả hàng mùa lễ 2026, thương hiệu thông báo các đơn giao từ ngày 15/11 đến 22/12/2026 có thể được trả hàng đến hết ngày 22/1/2027.

Điều cần học không phải là áp dụng cùng một thời hạn trả hàng. Đó là cách công khai thời hạn cụ thể, đặc biệt với những sản phẩm khách mua làm quà tặng.

2. Làm rõ thời gian giao hàng trước khi khách thanh toán

Hiển thị thời gian giao dự kiến và hạn cuối đặt hàng tại những điểm khách đưa ra quyết định mua.

Nếu một đơn hàng khó có thể đến trước Giáng sinh, hãy thông báo trước khi thanh toán thay vì đợi khách liên hệ bộ phận hỗ trợ.

Theo tài liệu Shopify về theo dõi đơn hàng, merchant có thể cung cấp thông tin vận chuyển qua trang trạng thái đơn hàng, email thông báo giao hàng và ứng dụng Shop.

Cũng cần kiểm tra các mẫu email đã tùy chỉnh có còn chứa liên kết chính xác tới trang trạng thái đơn hàng hay không.

3. Lưu bằng chứng giao hàng gắn với từng đơn hàng

Mã vận đơn không chỉ giúp khách theo dõi kiện hàng. Nó còn có thể trở thành bằng chứng quan trọng khi tranh chấp thanh toán xuất hiện nhiều tuần sau đó.

Hãy đảm bảo mã vận đơn, thông tin hãng vận chuyển, lịch sử quét kiện hàng và xác nhận giao hàng có thể truy xuất từ đơn hàng gốc.

Nghiên cứu của Chargeflow cho thấy bằng chứng tốt có liên quan đến khả năng thắng tranh chấp "không nhận được hàng" cao hơn đáng kể. Báo cáo cũng ghi nhận một số tranh chấp không được phản hồi, dẫn đến những khoản thua mà merchant có thể đã tránh được nếu xử lý đúng hạn.

Với đội ngũ nhỏ, ưu tiên rất đơn giản: bất kỳ ai phụ trách cũng phải tìm lại được bằng chứng mà không cần dựng lại toàn bộ lịch sử vận chuyển sau nhiều tuần.

Checklist vận hành trước BFCM

  • Đưa hạn trả hàng mùa lễ lên các trang sản phẩm bán chạy.
  • Hiển thị thời gian giao dự kiến và hạn đặt hàng kịp Giáng sinh trước checkout.
  • Kiểm tra email xác nhận đơn và email vận chuyển có liên kết tới trang trạng thái đơn hàng.
  • Đảm bảo mã vận đơn và cập nhật từ hãng vận chuyển được lưu theo từng đơn.
  • Phân công người theo dõi yêu cầu trả hàng và tranh chấp thanh toán trong tháng 12 và tháng 1.

BFCM không kết thúc khi mã giảm giá cuối cùng hết hạn.

Đỉnh điểm doanh thu có thể chỉ kéo dài vài ngày. Nhưng những câu hỏi, đơn trả hàng và tranh chấp mà nó tạo ra có thể kéo dài nhiều tuần.

Với các Shopify merchant quy mô nhỏ, chuẩn bị cho làn sóng thứ hai có thể quan trọng không kém việc chuẩn bị cho làn sóng đơn hàng đầu tiên.

Hỏi tiếp AI

  1. Vì sao tranh chấp 'chưa nhận hàng' hay rộ lên đúng khoảng 23 ngày sau khi đặt, theo cơ chế nào của mạng thẻ?
  2. Loại bằng chứng giao hàng nào được ngân hàng chấp nhận để thắng tranh chấp 'chưa nhận hàng'?
  3. Có app Shopify nào tự động lưu và nộp bằng chứng giao hàng khi phát sinh tranh chấp thanh toán không?
  4. Ở Việt Nam, mùa sale cuối năm hay dịp Tết có xảy ra làn sóng WISMO và tranh chấp thanh toán như BFCM không?
  5. Làm sao store nhỏ biết mình đang ở làn sóng nào trong ba làn sóng này để sắp xếp nhân sự hỗ trợ kịp lúc?

Bàn luận trên GemCommunity