Từ 30/10/2026, Meta được phép crawl website doanh nghiệp

Đây là nội dung mới trong điều khoản thương mại (Commercial Terms) của Meta. Sau phản ứng từ giới báo chí, Meta đã bỏ quyền dùng nội dung crawl được để “train” sản phẩm, nhưng vẫn giữ nguyên quyền crawl. Phần store còn tự quyết được là robots.txt, quyết định chọn bot nào của Meta được vào trang và cách viết trang chính sách.

Quyền crawl không còn chỉ gắn với quảng cáo

Nếu store đang chạy quảng cáo, Meta vốn đã có quyền này. Điều khoản quảng cáo tự phục vụ (Self-Serve Ad Terms) bản ngày 22/8/2025 cho Meta thu thập nội dung trên website của nhà quảng cáo khi họ đặt quảng cáo, với các mục đích gồm cả nghiên cứu và huấn luyện, như Search Engine Journal đối chiếu giữa các bản điều khoản.

Điểm mới là Điều khoản thương mại mở quyền này sang mọi store dùng Meta for Business, kể cả store chỉ có Page mà không chạy quảng cáo.

Cụ thể, Meta được dùng phần mềm tự động và tạo thông tin đăng nhập thử (test credentials) để truy cập, lập chỉ mục, lưu tạm và thu thập các trang gắn với sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn, rồi định kỳ lấy nội dung cập nhật. Giáo sư luật James Grimmelmann (Đại học Cornell) cho rằng thông tin đăng nhập thử có thể giúp Meta đăng ký như một người dùng giả để vượt qua các trang yêu cầu đăng ký.

Bản đầu tiên của điều khoản ghi Meta được dùng nội dung thu được để huấn luyện (train) sản phẩm.

Ngày 17/10, trang tin Nieman Lab đưa tin Meta đã bỏ chữ này, theo Search Engine Journal. Bản xem trước tính đến ngày 20/10 chỉ còn mục đích cung cấp, phát triển, cải thiện, nghiên cứu và duy trì các sản phẩm quảng cáo và kinh doanh, cùng giữ an toàn, bảo mật cho sản phẩm của Meta. Quyền crawl và thông tin đăng nhập thử vẫn giữ nguyên.

Daniel Roberts, người phát ngôn của Meta, nói bản cập nhật không thay đổi cách công ty dùng bot. Matt Topic, luật sư về truyền thông và sở hữu trí tuệ tại hãng Loevy & Loevy, đọc câu chữ theo hướng khác:

"Tôi nghĩ chữ 'phát triển' (develop) đủ rộng để bao gồm cả 'huấn luyện'."

Nghĩa là chỉ dựa vào điều khoản, store chưa thể biết chắc nội dung website có được dùng cho AI hay không. Người dùng muốn biết từng bot làm gì thì cần phải đọc kỹ tài liệu kỹ thuật của Meta.

Chặn đúng bot huấn luyện AI, đừng chặn cả Meta

Meta nói doanh nghiệp vẫn quản lý truy cập bằng robots.txt. Tài liệu về bot thu thập dữ liệu của Meta tách riêng hai bot liên quan tới AI theo mục đích:

• Meta-ExternalAgent: crawl để train mô hình AI hoặc index nội dung cho sản phẩm.
• Meta-WebIndexer: phục vụ tìm kiếm trong Meta AI, giúp Meta trích dẫn và gắn link trang của bạn.

Vì vậy bạn có thể chặn bot train mà vẫn mở cho bot tìm kiếm. Chặn bot nào cũng có cái giá riêng, và chưa có dữ liệu nào đo được chính xác bên nào sẽ có lợi hơn.

Ngoài ra, hai bot khác là Meta-ExternalFetcher và FacebookExternalHit có thể bỏ qua robots.txt trong một số trường hợp. Giáo sư luật Benjamin Sobel (Đại học Wisconsin) cũng lưu ý robots.txt chỉ thể hiện mong muốn của chủ site, không phải quyền pháp lý cưỡng chế được.

Nếu không muốn nội dung bị dùng để huấn luyện AI, bot Meta ghi rõ cho việc này là meta-externalagent. Chặn luôn các bot còn lại thì store có thể bị mất ảnh và tiêu đề xem trước khi khách chia sẻ link sản phẩm, hoặc mất cơ hội được Meta AI dẫn link về.

Robots.txt vẫn có giới hạn. Điều khoản thương mại không nhắc tới file này, nên chưa rõ chặn bot có giới hạn được phần quyền bạn đã đồng ý hay không. Meta nói với Nieman Lab rằng bản cập nhật không cho công ty quyền mới vượt qua lựa chọn trong robots.txt, còn giáo sư luật Benjamin Sobel (Đại học Wisconsin) nhắc rằng tuân theo robots.txt là tự nguyện, chủ website không có quyền pháp lý để buộc bot làm theo.

Vậy người bán Shopify cần làm gì lúc này?

Những việc nên làm trước ngày 30/10:

• Kiểm tra file hiện tại: mở tenmiencuaban.com/robots.txt và tìm dòng meta-externalagent. Không thấy dòng nào nghĩa là store chưa có quy tắc riêng cho bot này.
• Chặn bot huấn luyện AI nếu bạn muốn: thêm hai dòng dưới đây vào cuối template robots.txt.liquid của theme, sau phần Liquid mặc định. Theme chưa có template này thì tạo mới qua Add a new template, chọn robots, theo hướng dẫn của Shopify. Shopify lưu ý bộ phận hỗ trợ không giúp sửa file này và sửa sai có thể làm mất toàn bộ traffic, nên chỉ thêm quy tắc, đừng thay cả file. Meta cần tối đa 24 giờ để nhận thay đổi.

User-agent: meta-externalagent
Disallow: /

• Giữ các bot có lợi cho bán hàng: để facebookexternalhit hoạt động bình thường nếu muốn link sản phẩm vẫn hiện ảnh khi được chia sẻ, và giữ meta-webindexer nếu muốn có mặt trong câu trả lời của Meta AI.
• Rà lại thông tin không nên công khai: bảng giá sỉ hay trang dành riêng cho đại lý không nên chỉ dựa vào robots.txt, cũng không nên để ở trang chỉ cần tạo tài khoản là xem được.

Nếu bạn là agency hay freelancer đang làm store cho khách, lưu ý Shopify ghi rõ tải theme lên từ mục Themes sẽ không mang theo robots.txt.liquid, nên mỗi lần khách đổi theme cần làm lại quy tắc này.

Meta đã sửa bản xem trước một lần chỉ vài ngày sau khi công bố, nên đọc lại điều khoản trước ngày 30/10. Trong lúc chờ, việc store tự quyết được là chọn bot nào được vào trang và đưa thông tin cần giữ kín ra khỏi các trang công khai.